Kadın İstihdamı ve Girişimciliği Önündeki Engeller ve Öneriler
Göçmenler ve Türkiyeli kadınlar kültürel kalıplar ve çocuk bakımını üstlenmeleri nedeniyle istihdama katılamıyorlar. Bu sebeple ailelerin kadın istihdamının katkıları konusunda bilinçlendirme çalışmalarının yaygınlaştırılması önemli olacaktır. Bunun yanında gelir seviyesi düşük aileler ve özellikle yalnız ebeveyn olan kadınlar için ücretsiz veya düşük ücretli kreşlerin açılması sorunun çözümüne önemli katkı sağlayacaktır.
Esenyurt bölgesinde göçmen kadınlarımız uyrukları nedeniyle işverenler tarafından reddettiklerini dile getirmekteler. Bu sorunu çözebilmek amacıyla Türkçe dil kurslarının herkese ulaşmasının sağlanması ve çocuk bakım alanları ile desteklenmesi, işverenlerin çalışma izinleri konusunda teşviklerle ve danışmanlıklarla desteklenmesi çalışmaları kolaylaştırıcı olacaktır.
Kadınlar bölgemizde genellikle günlük temizlik işi veya tekstil atölyelerinde kayıt dışı çalıştıklarını dile getirmektedirler. Bunun yanında işverenlerin kayıt dışı çalışanları daha çok gece vardiyasında çalıştırdıklarını söylemekteler. Gece vardiyası çocuk bakımı sorumluluğu olan kadınların istihdamda kalmasını zorlaştırmaktadır. Ayrıca kayıt dışı çalışanların kayıtlı çalışanlara göre daha düşük ücrette ve daha uzun mesailerde çalıştırıldıkları kadınlardan gelen geribildirimler arasındadır. Esenyurt bölgesindeki işverenlerin çalışma izin desteklerinin yanı sıra eşit işe eşit ücret ilkesi konusunda bilgilendirilmeleri faydalı olacaktır. Günlük hizmet veren temizlik çalışanı kadınların sosyal güvenlik sistemi hakkında bilinçlendirilmesi çalışmaları da katkı sağlayacaktır. Tüm sektörlerde çalışanların kanuni hakları ve sorumlulukları hakkında anadillerinde bilgilendirilmesinin işyerlerindeki kanun dışı mesai ve ücret benzeri uygulamaları azaltacağı kanaatindeyiz.
İhtiyaç sahibi aileler kayıtlı istihdama katıldıklarında kamu tarafından sağlanan yardımların kesilmesi riskiyle karşılaşmaktadır. Bu sebeple ve iş güvencesi olmaması korkusu nedeniyle çalışmaktan kaçındıkları gözlemlenmektedir. Yardımların kademeli olarak kesilmesini sağlayacak düzenlemeler istihdama katılımı destekleyici olacaktır.
Ülkelerindeki savaştan ülkemize sığınan göçmenlerin istihdama katılmasındaki bir diğer önemli engel iş deneyimleri ve eğitim durumlarını belgeleyememektir. Ülkelerinde lisans ve üstü mezunu birçok göçmen denklik işlemlerini tamamlayamamaları nedeniyle bireysel donanımlarından düşük işlerde çalışmak zorunda kalmakta ve istihdamda uzun süre kalamamaktadır. Mesleki belgelendirme işlemlerinde yapılacak kolaylıklar bu sorunu yaşayan kadınlarımızın uygun istihdam açıklarında değerlendirilmelerinin önünü açacaktır.
Göçmen ve Türkiyeli kadınların evde üretim konusunda deneyimlerinin iyi olduğu ancak satış kanalları bulamamaları ve finansal bilgi eksikliği nedeniyle girişime dönüştüremedikleri gözlemlenmektedir. Yerel esnafın kalkınmasını da sağlayacak yerelden malzeme teminine teşvik edecek ve evde üretimi destekleyecek girişimcilik eğitimlerinin yaygınlaştırılması faydalı olacaktır. Bu amaçtan yola çıkarak KOSGEB’in sunduğu hizmetlerin yaygınlaştırılması ve Arapça, Farsça ve Türkçe olacak şekilde sunulması kadın girişimlerin artmasını destekleyecektir.
Kadınlar işyerinde maruz kaldıkları toplumsal cinsiyet temelli şiddet nedeniyle istihdamdan ayrılmaktadır veya istihdama katılmaktan korkmaktadır. İşverenlerle iş birliğinde yürütülecek denetim ve bilgilendirme çalışmaları kadının istihdamdaki rolünü arttıracaktır.
Kayıtlı çalışma imkanına erişmiş göçmen kadınlar, banka hesabı açamamalarının işlerini tehlikeye soktuğunu ve bazen işverenin işe alımdan vazgeçmesine neden olduğunu dile getirmektedir. Bu anlamda bankalarda farklılaşan uygulamaların herkesin imkanlara eşit erişmesini sağlayacak uygulamalarla iyileştirilmesi kadın istihdamına katkı sağlayacaktır.